ગંગોત્રી-SARYU PARIKH

  મલ્હાર

મેહુલા ને અવનીની અવનવી પ્રીત

માદક મંજુલ એની ગોષ્ઠિની રીત—

કળીઓને થાય હવે ખીલું સજીસાજ

મારો મેહ આવ્યો લઈ મોતીનો તાજ—

ચાતક બપૈયાની ઉંચી રે ચાંચ

સંતોષે ટીપાથી અંતરની પ્યાસ—

કણ કણ માટીને મળી એક એક ધાર

ઓતપ્રોત અંકિત અનોખી રસ ધાર—

મીઠો તલસાટ સહે મેહુલાનો માર

ધરતી દિલ ભરતી થનગનતી દઈ તાલ

મને એમ લાગે તું મારો મેઘ રાજ

સૂનીસૂની તુજ વિણ તું આવ્યો મારે કાજ

મારો મન મોરલો નાચે થનકાર

જ્યારે તું આવે હું સૂણતી મલ્હાર

પાપા પગલીને વળી પાણીનો હોજ

છબછબીઆ કિલકારી અલૌકિક મોજ

મુદિત મન માંનુ,” અહો! મારા પ્યાર

  જોઇ લો છેને અજબ હોંશીયાર!”

મહત શ્વેત શીખરે આરોહણ આજ

ચઢતી યુવાની   અલબેલો અંદાજ

વિશ્વ એમ બોલે,” વિજયી બલવીર

  જુઓ આજ ઉભો અજબ હોંશિયાર!”

રંગમંચ શોભાવે લેતો ઇનામ

વખાણે વધાવે કર્યુ સેવાનુ કામ

સદભાવી બોલે,” દયાળુ દિલદાર

  જુઓ આ આદર્શ અજબ હોશીયાર!”

દસ કદમ ચાલીને આવે અંહી આજ

અધિકતમ આયુ તોયે હરે ફરે આજ

સાથી સમ બોલે,” ધૈર્યવાન યાર

  જુઓ આ મક્કમ અજબ હોંશીયાર!”

સમયના હોઠ પર આયુનુ ગીત

પળ પળના તાર પર અદૄભૂત સંગીત

વિધ વિધ આ વર્ષોનો શ્રાવણ ઝરમરસે

કૃતાર્થ મન ઝીલજે આનંદ ઘન વરસે

      ————                                                    

ઓજસ=પરાક્રમ

 Stages of Ages

         Sweet little baby climbs in the tub

         Frolicking splashing the water around

         Giggling screeching expresses her joy

                  Mom applauds, “What an achiever!”

          Energetic youth  climbing  a peak

          Marvelous  mystic  wonderful  slick

          Shouts and screams with exuberant joy

            The world applauds, ” What an achiever!” 

            Precious and poised mounting the stage

            Holds  the trophy  for  unique courage

            Cheers and praise  sharing the joy

              The people applaud, ” What an achiever!”

            Old and fragile climbs the wheelchair

            Glides  to do  her  menial  chores

             Song of age on the lips of time

                  Spouse applauds, ” What an achiever!”

             Stages of ages has their own milestone

             Blessed heart  cherish  each  time-tone  

                                          ————

Mae’s description of Ava, my inspiration for this poem.        Saryu Parikh

              joy

                  Kethan                                           Ava

                                               બાલ-હાસ્ય                   સરયૂ પરીખ 

                                      ઝબૂકે  નયનોમાં  આનંદ  નયનતારા 

                                      બાળકની   આંખૉમાં   સ્નેહના  ફુવારા 

                                       મસ્તીખૉર  મૂસ્કાને  મુગ્ધ   મારૂં મન

                                      ચમકંતા  ચક્ષુ   તળે   ખીલે    ચમન

                                      મધુમીઠાં કલરવથી મોહી લીધા દિલ

                                       ખિલખિલાટ  હાસ્યે   હસાવે ખુશદિલ   

                                      સાત  માસ  આયુ-ફૂલ  ખીલ્યું   નિશ્ચિંત        

                                      શુદ્ધ શુભ  આત્માનુ   સ્મિત   પ્રતિબિંબ

પશ્ચિમ દિશમાં સૂરજ ઊગ્યૉ
  લાવ્યો મજનું ધૉળુ ફૂલ
        આંખ નમાવી આજે કહેતૉ
             ‘માફ કરી દે મારી ભૂલ’

            રખડું મુજને રૉજ સતાવે
              વાતમાં વાતમાં મને વતાવે
           હસતાં રમતાં નેણ નચાવે
                    ખેંચી  લાંબા  કેશ  રડાવે

હું મલકાણી આજ ફુલાણી
મને રીઝવવા લાવ્યો ફૂલ
                  ખડખડ હસતૉં ટીખળી બોલ્યૉ
                         ‘થયું મનાવુ, એપ્રિલ ફૂલ!’

નાત તેડાનું નોતરું આવે
               જાતાં બીજે ગામ
    નાનાં મોટાં સાબદા થઈને
            ચાલ્યાં જમવા કાજ
    બૈરા બૂઢાં ગાડે બેહે
               બીજા હાલે વાટ
    હસતાં રમતાં ગાતા જાતાં
           અંતર ગાઉ બે ગાઉ
  
     ” બાપુ એતો કેવું લાગે
            કોશ ચાલીને જાવ
        અમથાં ખાલી જમવા માટે
          નવરાઓનુ કામ!”
 
    કાન માંડીને સૂણતી ત્યારે
            ચિત વિચિતર વાત
    સરળ સાદા ગ્રામજનોની
           કામે કસાયેલ જાત

     ગાઉ ચાલું છું કરવા કસરત
        મ્હાણતી હું કુદરત
     સાંભળુ બાપુ હસતાં જાણે
       “વાંઝણી આ કસરત!”

                                                          ગાઉ=કોશ= ૨ માઈલ  

સ્નેહ સભર ઝરણું  ખળખળતું વહ્યું  જાય
  હળવુંફૂલ   હૈયું    હરખાતું   તર્યું    જાય

  સરળ મસ્ત મધુ હાસ્ય પળમાં  વિલાય
  સ્વાર્થ મોહ દ્વેષનો પથ્થર ત્યાં પડ્યો, હાય!

  અમી રસ  અટક્યો   ને   ફૂલડાં  કરમાય
   સંકુચિત   વાસનામાં    વૈભવ  શરમાય

   ગહન જ્ઞાન  નિદિધ્યાસ ગુરુકૃપા  થાય
   કપટ ક્લેશ પ્હાણ  પૂરા  જોશથી ફેંકાય

   અમોલ ત્યારે  સૃષ્ટિની  વૃષ્ટિ   વરતાય
   હળવુંફૂલ    હૈયું     માનવનું   મલકાય

                                                         નિદિધ્યાસ=સતત ચિંતન

 અપેક્ષા-એક ડગલું આગળ

  અપેક્ષા  સુશીલા   સુમતિ   સંતોષ
  ચાર   સહેલીમાં   એક    મતદોષ
  આગવી  અપેક્ષાની  જીદ   હરદમ
  “આગળ હું  ચાલીશ   એક કદમ”—

 સુમતિ  સુશીલાનો  સીધો   સહકાર
  સુખી  સંતોષીનો   મીઠોં    આચાર
 આશા ત્યાં આવી ને  લાવી  વિચાર
 ”ક્યાં છે મેં ઇચ્છેલું,છે કંઇ દરકાર?”—

  સર્વેશું ન્યોચ્છાવર, કાળજીની  કોર
પણ નાનીશી નખલીમાં ખટક્યો છે દોર
  સુજ્ઞા   સંતોષીનું  ચાલ્યુ   ના  જોર
  મતલબી   અપેક્ષા   દોડી  છે  મૉર—

ઊંચેરી ટેકરી   ને   ઊંચો   આવાસ
પાછલી પરોઢનો   નિર્મળ   ઉજાસ
આછેરી   ઊંઘમાં   મંજુલ    આભાસ
 ટહુકો હું સાંભળુ,   જાગ્યો ‘બિશ્વાસ’—-

ઉમંગે  ઉઠી   આવી  હું   લેવાને બાળ
ચકિત બની  ચંદ્રમાને  જોઇને બહાર
નીરવ સૌમ્ય અંબરને તારલાની હાર
મસ્તાની  ચાંદની   મોહે    મન બહાર—-

લાગણીની   લહેરો   દિલમાં લહેરાય
દૂર દેશ   દેવા   સંદેશ    ઉડી    જાય
પ્રિયત્તમ!આ ચાંદની ને મીઠેરો ચાંદ
અર્પે છે મધુરી  અમ જીવનની  યાદ—-

  દિવાળીનો મર્મ
   અગ્યારસઃ   
              અગ્યારસ  ઉપરવાસ,તપ ને નિયમન
              વિખરાયલ વ્રુતિઓનો  સંયોજક   દિન
  
   બારસઃ    
              વાક બારસ,  વિમળ  વાણી   વરદાન
              દેવી  મા  શારદા, સમર્પણ  આ  દિન
 
   ધનતેરસ
              ધનતેરસ, સમજાવે  સૃષ્ટિની    વૃષ્ટિ
              યોગ્ય વ્યય સંચય  સમતોલન આ દિન
 
   ચૌદશ
              કાળી ચૌદશ,  મનઃ  ક્લેશનુ   મરદન
              નષ્ટ કષ્ટ  કકળાટો,     ગોષ્ઠીનો દિન
  
   દિવાળી
              દિવાળી  આજ, મધુ-દીપ  હું  જલાવુ
              અંતઃકરણ  અજવાળે  શાંતિનો     દિન
                     
                       સરયૂ પરીખ

                        ૨૦૦૮

મીઠા મોંઘેરા  ઓ બાળ,  તારી રક્ષા કરવા કાજ

 આજે નાની તારી પાંસ,તને કદી ન આવે આંચ

               હું યાદ કરું  છું આજ,   આંસુ  સાર્યા  મા ને   કાજ

              મારા વ્હાલા નાની નહોતા, મારી લેવાને સંભાળ

મારું વચન તુજને આપુ,રહેવું નજીદિક તવ તનમનથી

તારા  નયનોમાં  હો   આંસુ,  નાની  લુછે   ખાસ  જતનથી

છો માનવ, લ્હાવો મળશે’  કંઇ   લાગણીઓ   ચીતરવાને

અનેક કારણ મળશે   તુજને,  ભીની  આંખો   નીતરવાને

ભલે રડે   તું  કો’ને   માટે,  મારા   આશીષ   તુજને આપુ

વહેજો  નિર્મળ   દર્દ  ભરેલા,  સાંચી  અનુકંપાના   આંસુ

               પ્રેમળ સંવેદનશીલ આંસુ